Scan Your Health
Denk je gezond te eten als vegetariër of veganist?
Vorige week had ik een man in mijn praktijk die uitsluitend vlees eet. Kort daarvoor ontmoette ik bij de boer in Maasland iemand die zweert bij rauw vlees, en sprak ik een diëtist van een sportcentrum met weer een heel andere visie.
Zelf eet ik ‘alles wat los en vast zit’, al merk ik dat ik me het beste voel bij vlees en vis, met daarbij groente, fruit en noten. Ik vind het mateloos interessant als mensen bewust voor een bepaalde richting kiezen. Het levert altijd boeiende gesprekken op. En het laat vooral zien: er is niet één manier van eten die voor iedereen de beste is.
De rol van ontspanning
Onlangs sprak ik een EFT-collega die normaal gesproken erg strikt op haar voeding let. In december liet ze de teugels vieren en at ze waar ze zin in had, maar wel helemaal ontspannen en genietend van het samenzijn met haar familie. Het resultaat? Ze had nergens last van.
Dat is één ervaring, geen bewijs. Maar het past wel bij wat ik in mijn praktijk zie: hoe je eet en in welke toestand je lichaam is, maakt ook uit. Als je gestrest bent, staat je spijsvertering op een lager pitje. Voeding is belangrijk voor hoe je je voelt, maar het is een samenspel met stress en emoties, beweging, slaap, daglicht, ademhaling en genoeg drinken.
Voedingsadviezen veranderen
Wat ‘gezond eten’ is, verandert door de jaren heen. Decennialang lag de nadruk op zo min mogelijk vet, later werden koolhydraten de boosdoener, en nu zijn ‘superfoods’ populair: groene smoothies met spinazie, amandelen, chiazaad en pure chocolade.
Voor de meeste mensen zijn dat prima producten. Maar ze hebben iets gemeen waar je zelden over hoort: ze bevatten veel oxalaten.
Wat zijn oxalaten?
Oxalaten (oxaalzuur) zijn stoffen die van nature in planten voorkomen. Veel oxalaten zitten onder andere in:
- spinazie, snijbiet en rabarber;
- bieten;
- amandelen en andere noten;
- cacao en pure chocolade;
- sommige zaden en peulvruchten.
In je darmen kunnen oxalaten zich binden aan mineralen zoals calcium. Daardoor neem je die mineralen minder goed op. Oxalaten die wel in je bloed terechtkomen, verlaat je lichaam via je nieren.
Voor wie zijn oxalaten een aandachtspunt?
Het best onderzocht is het verband met nierstenen: ongeveer driekwart van de nierstenen bestaat uit calciumoxalaat. Heb je nierstenen gehad, dan adviseert je arts of diëtist je mogelijk om minder oxalaatrijk te eten.
Sommige mensen merken daarnaast dat ze met minder oxalaten minder last hebben van hun darmen, gewrichten of huid. Sally Norton beschrijft haar eigen ervaring daarmee in het boek Toxic Superfoods. Hard wetenschappelijk bewijs voor dat soort klachten is er nog weinig, en het boek is niet onomstreden. Maar het kan interessant zijn om te onderzoeken als je ‘gezond’ eet en toch klachten houdt.
Wat kun je doen?
Vermoed je dat oxalaten een rol spelen bij jouw klachten? Gooi het roer dan niet in één keer om.
- Overleg eerst, zeker als je nierstenen of nierproblemen hebt, of als je al een aangepast dieet volgt. Een diëtist kan je helpen.
- Bouw langzaam af. Veel mensen die het geprobeerd hebben, raden aan om geleidelijk minder oxalaatrijk te eten in plaats van ineens.
- Combineer met calcium. Eet oxalaatrijke producten samen met calciumrijke voeding, zoals zuivel. Dan bindt het oxalaat al in je darmen en neem je er minder van op.
- Wissel af. Blijf groente eten, maar kies vaker voor soorten met weinig oxalaten, zoals broccoli, bloemkool, kool, courgette en komkommer.
- Eet genoeg eiwitten, uit bronnen die bij jou passen.
- Drink voldoende water.
Voedseltrends komen en gaan. Luister naar wat je lichaam je vertelt, en onderzoek wat voor jou werkt.
Houd je klachten ondanks gezond eten? Dan kan het de moeite waard zijn om breder te kijken. Lees meer op de pagina klachten zonder duidelijke oorzaak.